کشور ما ايران داراي پتانسيلهاي فراوان در زمينه صنعت توريسم و گردشگري است وجود آثار باستاني منحصر به فرد و بيهمتا در تک تک شهرهاي بزرگ و کوچک که خود به تنهايي مشتاقان بسياري را مجذوب خواهد کرد، در کنار اينها طبيعت زيبا و شگفتانگيز ايران با شکوه و عظمتي که چشم همه را خيره و ضربان دل هر بينندهاي را تندتر ميکند وجودآثار باستانی و تاریخی شهرستان جاسک است
به گزارش خبرگزاری دانشجویان ایران(ایسنا) منطقه خلیج فارس، شهرستان جاسک با قدمت چندين هزار ساله به عنوان مرکز داد و ستد و بازرگاني و درياباني در گذشته دور در منطقه بوده، در سال 1616 ميلادي انگليسها اين شهر را به عنوان بندر تجاري خود انتخاب کرد که اولين محموله انگليسها در سال 1616 با کشتي از هند در جاسک پهلو گرفت. در سال 1864 اولين خطوط تلگراف و کابل دريايي ايران از جاسک به هند ايجاد شد که ايران و هند را از طريق گواتر –جاسک – بندرعباس مرتبط ميساخت. اين شهرستان داراي آثار زيادي ازجمله «دخمه و گورستان» پيش از اسلام در 15 کيلومتري شمال خاوري شهر جاسک، در محلي به نام سعادتمند، «کوه سيبا» در ميان شهرستان ميناب و جاسک، آثار انگليسيها و هلنديها، «اتاقهاي ساساني» آخر دماغه کوه مبارک، «امامزاده امير ديوان»، «دژ پرتغاليها» در بندر جاسک، ساختمان «پست و تلگراف» 1869 ميلادي و ساختمان «بنگله سرخ» 1294هـ. ق ، وجود مناطق حفاظت شده جنگا های حرا و برخي از مکانهاي ديدني و تاريخي شهرستان جاسک را تشکيل ميدهند.
جنگل های حرا
مناطق حفاظت شده حرا بنام تمر با نام محلی، و مانگرو به زبان انگلیسی ،از معيار آبزيان (ماهيان) در سه منطقه حفاظت شده جاسك غربي(خور مركزي)، جاسك شرقي(خور خلاصي) و گابريك و جگين(خور گابريك) تقسیم شده است
اولین کسی که توانست در کاتگوری و طبقه بندی این جنگلها، و خیلی از گیاهان و حیوانات دیگر نقش ایفا نماید ابو علی سینا بود ،که گونه ای از دو گونه مشهور در دنیا بنام (اوءسینا)بنام اوست،از جنگلهای تمر هم، سواحل حساس اکولوژیکی یاد میشودوآنطوریکه متخصصین و مهندسان آبزیان بدان اشارت مینمایند، که قاطبه موجودات آبی و بخشی از حشرات آبی و پرندگان دریایی ،بخش غالبی از زندگی خود را، تا رسیدن به مرحله جوانی و نوجوانی در این مناطق سپری مینمایند و از سوئی برگهای این درختان ،پس از تجزیه شدن در آب ، مواد آلی شده، و باعث تولیدات اولیه زی شناوران گیاهی و متعاقب آن زی شناوران حیوانی (زئوپلانکتون)میگردد، بطوریکه چرخه حیات برای تمامی موجودات آبزی فراهم میشود
جنگلهای حرا دارای ارزشهای مهمی جهت تفرج و گردشگری هستند از مهمترین فعالیتهای گردشگری جنگلهای مانگرو جاسک تفرج از طریق فعالیت های قایقرانی می باشد. یکی دیگر از فعالیت های گردشگری منطقه فعالیت پرنده نگری برای علاقمندان به طبیعت است وجود این جنگل ها و طبیعت زیبای آن عامل مهمی در جهت جذب علاقمندان به طبیعت بوده است.
غارسادرمن
یکي ديگر از اين امانتها، آثار تاريخي شهرستان جاسک و غارهاي سادرمن است که مورد غفلت و فراموشي مسوولين امر قرار گرفته است. آثار تاريخي شهرستان جاسک که روزي يکي از آبادترين بنادر سرزمين پهناور ايران بود و قدمت برخي از اين آثار به پيش از دوران اسلامي ميرسد امروزه بر اثر بيتوجهي مسئولان ميراث فرهنگي در حال تخريب است چنانچه امروزه غارهاي سادرمن در جاسک در حال تخريب است.
تلگراف خانه
تلگراف خانه انگليسيها يکي قديميترين تلگراف خانههاي ايران است که ساختمانهاي آن داراي 400 سال قدمت دارد هم اکنون در منطقه نظامي(نيروي هوايي) قرار گرفته و در حال تخريب است.
سال 1901 ميلادي تلگراف خانه جاسک مرکزيت ارتباط کشورهاي عمان، ايران و هند بوده و در آن زمان اهميت ويژهاي داشته است.
اين بنا در سال 1619 ميلادي به عنوان اولين مرکز تجاري کمپاني هند شرقي در ايران در بندر جاسک ساخته که بعدها به تلگراف خانه تبديل شد و به همين نام مشهور است.
شناساندن تاريخ و گذشته اين سرزمين به جوانان امروز از بديهيات است که با توجه به اينکه تلگراف خانه جاسک با شماره 16269 از سال 85 به ثبت ميراث فرهنگي نيز رسيده، براي بازسازي و رسيدگي به امورات ابنيه تاريخي به علت قرار گرفتن در محدوده نظاميغير ممکن است.
لشکري زاده به صنعت توريسم به عنوان يکي از سود آورترين صنايع جهان امروز اشاره کرد و گفت: در صورت بازسازي و رسيدگي به اين بناي تاريخي مهم و ابنيههاي تاريخي ديگر، بندر جاسک در جذب توريست بسيار موفق خواهد بود. ابراهيم شمس نماينده ميراث فرهنگي در شهرستان جاسک و بشاگرد گفت: در سال گذشته براي خارج کردن تلگراف خانه از منطقه نظاميجلساتي برگزار شد که در نتيجه با بقاي اين بناي تاريخي در منطقه نظامي موافقت شد. ابراهيم شمس افزود: نيروي هوايي ارتش متعهد شده که نسبت به حفظ و نگهداري اين بناي تاريخي کوشا باشد.
فانوس چشمک زن و برج سیاه و سفید
فانوس چشمک زن و برج هشدار دهنده از جنوب که به بندر جاسک نزدیک می شوی ستونی بلند با دورنگ سیاه و سفید نظرها را بخود جلب می کند که نزدیک به 200 سال سر بر آسمان این بندر دارد تا راهنمائی باشد برای ناخدایان و دریانوردانی که در گذشته دور برعرشه شناورهای خود، بادلهره این گذرگاه را می پییمودند. این برج هشدار دهنده به منظوراعلان خطر به شناورهایی ساخته شد که در هنگام روز ازکنار این بندرمی گذشته اند.
درسال1919 میلادی انگلیسی ها برای سلامت تردد در شب، برج چشمک زن دیگری در راس جاسک بنا کردند که به چراغ برخو معروف شد و بدین ترتیب این فانوس چشمک زن با فناوری زمان خود ماموریت یافت تا در هنگام تاریکی شب به کمک دریانوردان بشتابد و آنان را از خطر برخورد با صخره ها وعمق کم آب در این ناحیه آگاه کند. از آن تاریخ به بعد این دو برج روشن و خاموش نه تنها نقش خود را به عنوان دو برج هشدار دهنده بلکه به عنوان دو نشان و دوعلامت بر وجود بندری بنام جاسک، ایفا کردند.
فانوس چشمک زن درست در کنار قبرستان انگلیسی ها قرار گرفته بود که اکثرشان در نبرد معروف جاسک و در جنگ با پرتغالیها و هلندی ها، در معیت کاپیتان شلینگ از ناو لندن جان باخته بودند. این فانوس به فاصله 500 متر از برج سیاه و سفید و درست در امتداد این برج بنا شده بود.
نکته دیگر اینکه چراغ برخو ضمنا در نزدیکی محلی بنام کابل هوز (cable house) قرارگرفته بود که زمانی نقطه شروع خطوط تلگراف بین جاسک و مسقط و جاسک به بندر کراچی در پاکستان، بوده است، این فانوس شامل دو بخش شرقی وغربی است و تا قبل از انقلاب توسط اداره بنادر مورد بهره برداری و مراقبت قرار می گرفته که هم اکنون دیگر آثاری از آن به جا نمانده است.
نگهداری و بازسازی آثار تاریخی خواسته مردم شهرستان جاسک
حیدر حیدری نژاد، محقق گفت: غارهای سادرمن جاسک متعلق به دوران پیش از اسلام و گورستان سه هزار ساله کوه مبارک جاسک با بی توجهی مسئولان میراث فرهنگی در حال خراب شدن است.
حیدری نژاد افزود: ایجاد یک دفتر نمایندگی برای حفاظت از آثار به جا مانده تاریخی این منطقه حداقل کاری است که سازمان میراث فرهنگی میتواند انجام دهد.
وی به تخریب چهار غار بزرگ تاریخی در کوههای سادرمن جاسک اشاره کرد و گفت: غارهای سادرمن جاسک در بازدید 40 سال قبل شامل پنج غار بزرگ و سه غار کوچک بود که متاسفانه هم اکنون تنها یک غار بزرگ به علت وجود ستونهایی که در میان دارد پا برجا مانده است.
این محقق عنوان کرد: این غارها در ارتفاع تقریبی دوهزار متری و فاصله 20 کیلومتری دریا در رشته کوههای کوتاه و بلند سادرمن قرار دارد در حالیکه وجود آثار و نشانههای دریا بر روی کوههای سادرمن بیانگر مجاورت دریا با این مکان بوده است.
حیدری نژاد به گورستان سه هزار ساله و اتاقهای ساسانی روستای کوه مبارک در فاصله 70 کیلومتری جاسک اشاره کرد و گفت: بعضی از محققان با استناد بر مستندات تاریخی همین گورستان قدمت این منطقه را از بین النحرین نیز بیشتر میدانند.
به گزارش ایسنا: در شهرستان جاسک نماینده میراث فرهنگی مستقر می باشد ولی متاسفانه تاکنون اقدامی در خصوص بازسازی و احیای این آثار صورت نگرفته است.
اخبار شهرستان جاسک و هرمزگان